Śāstrāṅkura

Saṃjñāprakaraṇa The first section is titled Saṃjñāprakaraṇa. Saṃjñā is synonymous with Nāma , meaning name . Saṃjñī or Saṃjñaka is synonymous with Nāmī or Nāmaka meaning named . Māheśvarasūtras This section starts with the listing of Māheśvarasūtras which are also known as Pratyāhārasūtras Śivasūtras, and Varṇasamāmnāya. 1. अइउण्  2. ऋऌक् 3. एओङ् 4. ऐऔच् 5. हयवरट् 6. लण् 7. ञमङणनम् 8. झभञ् 9. घढधष् 10. जबगडदश् 11. खफछठथचटतव् 12. कपय् 13. शषसर् 14. हल् इति माहेश्वराणि सूत्राण्यणादिसंज्ञार्थानि ।  These are the Māheśvarasūtras which have come from Maheśvara. The Prayojana of these Māheśvarasūtras is the construction of  Pratyāhāras (abbreviations) such as अण्, etc. एषामन्त्याः इतः ।  The last Varṇa (all Vyañjana) in each of the 14 Māheśvarasūtras has the Saṃjñā इत्.  हकारादिष्वकार उच्चारणार्थः ।  The Varṇa अ seen along with the Vyañjanas (in Sūtras 5 to 14) are meant for ease of Uccāraṇa (pronunciation). लण्मध्ये त्वित्संज्ञकः ॥ However, the Varṇa अ seen in ...

  Prayojana

 Maṅgalācaraṇa Saṃjñāprakaraṇa - Māheśvarasūtras

The various contextual meanings of the word Prayojana may be 1. Use, employment, application. 2. Use, need, necessity - सर्वैरपि राज्ञां प्रयोजनम् - पञ्चतन्त्रम् .1;  - बाले किमनेन पृष्टेन प्रयोजनम् - कादम्बरी.144. 3. End, aim, object, purpose - (प्रयुज्यते इति । प्र + युज् + ल्युट् ।) कार्य्यम् । - सर्व्वस्यैव हि शास्त्रस्य कर्म्मणो वापि कस्यचित् । यावत् प्रयोजनं नोक्तं तावत् केन प्रगृह्यते ॥ - सिद्धार्थं सिद्धसम्बन्धं श्रोतुं श्रोता प्रवर्त्तते । ग्रन्थादौ तेन वक्तव्यः सम्बन्धः सप्रयोजनः ॥ - प्रयोजनमनुद्दिश्य न मन्दोऽपि प्रवर्तते; पुत्रप्रयोजना दाराः पुत्रः पिण्डप्रयोजनः । हितप्रयोजनं मित्रं धनं सर्वप्रयोजनम् ॥ सुभाषितम् - गुणवत्तापि परप्रयोजना - रघुवंशमहाकाव्यम्.8.31. - प्रयोजनञ्च द्विविधं मुख्यं गौणञ्च । तत्र अन्येच्छानधीनेच्छाविषयत्वं मुख्यप्रयोजनत्वम् । अन्येच्छाधीनेच्छाविषयत्वं गौणप्रयोजनत्वम् । तत्राद्यं सुखं तद्भोगो दुःखाभावश्च द्बितीयं तदुपकारि शयनभोजनादि । तस्य मुख्यप्रयोजनेच्छयैव जन्याया इच्छाया विषयत्वात्तथात्वम् । इति मुक्तिवादे गदाधरः ॥ 4. A means of attain...

Maṅgalācaraṇa  The Grantha (text) begins with the following Maṅgalācaraṇa (benidictory beginning) verse in Anuṣṭhubcandas - नत्वा सरस्वतीं देवीं शुद्धां गुण्यां करोम्यहम्। पाणिनीयप्रवेशाय लघुसिद्धान्तकौमुदीम्॥ natvā sarasvatīṃ devīṃ śuddhāṃ guṇyāṃ karomyaham| pāṇinīyapraveśāya laghusiddhāntakaumudīm|| The Prayojana (purpose) of a Maṅgalācaraṇa may be threefold - Vighnanāśa - destruction of obstacles Granthasamāpana - completion of the Grantha Granthapracāraprasāraṇa - dissemination of the Grantha Maṅgalācaraṇa may be of three types - Namaskārātmaka - obeisance to the Divine Āśīrvādātmaka - blessing the audience Vastunirdeśātmaka - revealing the subject matter of the Grantha In the above Maṅgalācaraṇa, The following is  Namaskārātmaka because this is an obeisance to  Sarasvatī -   नत्वा सरस्वतीं देवीं शुद्धां गुण्यां  natvā sarasvatīṃ devīṃ śuddhāṃ guṇyāṃ  The following is  Vastunirdeśātmaka because this reveals the name of the Gran...